Doğru kavramının insan ile ilişkisini açıkladıktan sonra Doğru – Bilgi ilişkisine de bir bakmamız gerekiyor.

Doğru kelimesini en çok kullandığımız alanlardan biri “Bilgi” alanıdır. Bilgilerinin doğru olup olmaması insanlar açısından çok önemlidir. Çünkü insanlar karar alırken en çok bilgilerinden faydalanırlar. Yanlış bilgiler, yanlış kararlara sebep olur. Yanlış kararlar ise hayatımızı kötü yönde etkiler.
Bilgiyi, sadece standartlaştırma kaynaklarından değil, diğer insanlardan ve kaynaklardan da alırız. Standartlaştırma kaynaklarından alınmayan bilgiler bir standarda sahip değildir. Yani çoğunluk tarafından doğru kabul edilmezler. Standarda sahip olmayan bilgiler çeşitli açılardan doğru veya yanlış olabilir.

Bir süre önce “Doğru”yu şu şekilde dörde ayırmıştım.

1 – Evrensel doğru

2 – Kişiye göre doğru

3 – Kesin doğru

4 – Onaylanması gereken doğru
Hemen beşinci olarak bir ilave yapıyorum.

5 – Gruba göre doğru.

Şimdi bunları önce kısaca tekrar sayacağım. Sonra teker teker ayrıntılarına gireceğim. Zira bu saydıklarım da bazı ayrımlar içeriyor.

1 – Evrensel doğru : Bilgi ile çok yüksek ilişkisi vardır. Dünya çapındadır. Standartlaştırma kaynaklarında bulunan bilgilerin çoğu Evrensel doğru sınıfına girer. Evrensel doğru üzerinde dünyadaki insanların çoğu uzlaşır. Ancak bu uzlaşma itirazlarlar olmayacağı veya o doğrunun kesin bir doğru olduğunu göstermez.

Örneğin : Amerika’yı Kristof Kolomb’un keşfetmiş olması.

2 – Kişiye göre doğru : Bu tamamen bireysel bir doğrudur. Kişinin bildikleri ve inandıkları ile ilgilidir. Doğru’nun insan ile olan ilişkisinde “Düşünülenin Doğru Olması” hususu ile örtüşür.

3 – Gruba göre doğru : İnsanlar gruplar halinde yaşarlar ve yine çeşitli gruplar oluştururlar. Bir ülke sınırlarında yaşayanlar veya bir dine inananlar gibi büyük gruplardan, bir dernekteki küçük bir gruba kadar her grubun kendine has bazı özellikleri vardır. Bu özelliklerin içine “Doğru” kabul edilen bazı bilgiler de girer. Bir grubun doğru kabul ettiği bir bilgiyi, diğer gruplar kabul etmeyebilir. İnsanlar ait oldukları grupların doğrularını, doğru kabul etme eğilimindedir.

Örneğin : Bazı peygamberlerin bazı dinlere inananlarca kabul edilmemesi.

4 – Kesin doğru : Standartlaştırma kaynaklarında bulunan ve kimsenin mantıklı bir şekilde itiraz edemediği doğrular, kesin doğrulardır. Keza bizzat gözümüzün önünde olan veya bir olayın tüm taraflarının ve gözlemcilerinin kabul ettiği doğrular da kesindir.

Örneğin : Bir futbol maçında A Takımının, B Takımını yenmiş olması.

5 – Onaylanması gereken doğru : En az bir Kesin doğru içeren, ama ayrıntıları taraflar veya gözlemciler tarafından farklı anlatılan veya şüphelenilen doğrudur. Kişilerin yalan söylemelerinden veya yanlış bildikleri kendi doğrularını söylemelerinden kaynaklanır. Sorulup, araştırılıp onaylanması gerekir.

Örneğin : Bu yazıyı benim blogumda okuyor olmanız, böyle bir yazının olduğuna dair kesin bir doğrudur. Ancak bu yazıyı benim yazıp yazmadığım sizin açınızdan kesin olmayabilir. Benim bu yazıyı başka birinden veya bir kitaptan alıp yazmış olabileceğimi düşünebilirsiniz. Eğer şüpheleniyorsanız, bunu araştırıp, onaylamanız gerekir.