İnsanların düşünce tarzları farklılık gösterebilir. Bunun dışında olaylar herkesin kendi bakış açısı ile değerlendirilir.
Birisi bize gelip “Geçmişte şöyle oldu.” dediğinde öncelikle bakılması gereken o olayın gerçekten olup olmadığı, daha sonra ise olduğu dönemdeki koşullardır. Bu koşullar olayın taraflarınca farklı anlatılacağı için, net olarak öğrenilemeyebilir. Dolayısı ile kişiler bilgilerinin yanında inançlarına göre de karar verirler.
Bir diğer önemli husus ise, geçmişteki olayın, şimdiki değerlendirmemiz ile ne kadar ilgili olduğudur. Faili yaşayan bir olayın faili ile ilgili bir değerlendirmede, olayın ilgisi daha fazladır. Ancak faili yıllar önce ölmüş bir olayın, mirasçıları ile ilgili değerlendirmede o kadar da ilgili değildir.
Mesela geçmişte eşini dövdüğü söylenen bir insanı değerlendirirken bu husus önemlidir. Ama geçmişte babası eşini dövmüş bir insanı değerlendirirken o kadar da değildir.
Yine de kararımızda geçmişteki olaylar etkili olacaksa, geçmiş iyi tetkik edilmesi gereken bir şeydir. Çünkü eksik bilgi ile yapılan değerlendirmelerimiz kandırılmamıza yardımcı olur. Bunu yapmayanların cehaletinden bahsedebiliriz.
FELSEFİ DÜŞÜNCELER - Aydın Rozental 